Wetter auf Rätoromanisch
Quist blog es dedicho a la lingua rumauntscha. In quist blog analisains la situaziun generela da l’ora e guardains inavous sün ils orizis dad her e sün quist mardi sulagliv e chod. Per tuots da lingua tudas-cha; Der heutige Blog erscheint in Rätoromanisch.
Als Lesehilfe haben wir Ihnen anfangs Blog ein Online-Wörterbuch verlinkt.
L’ora da hoz d’eira la granda part dal temp sulagliva la bunura suvenz eir sainza nüvlas. Foto dal Lej da Wägital: D. Gerstgrasser
Für die deutschsprachige Leserschaft:
L’autur dal artichel displaṣchaivelmaing nun ho druvo la lingua rumauntscha na pü da desch ans. Pervi da que quist blog prubabelmaing cuntegna bgers sbagls. Ils lecturs rumauntschs e las lecturas rumauntschas sun invidos/invidedas da fer attent sün eventuels sbagls e da fer correcturas aint ils commentars. 🙂
Situaziun generela
Zieva il disturbis temporels dad her, l’ora s’ho calmo sur not fich svelt. La causa principela per quista meglioraziun d’eira üna zona da pressiun ota, chi d’eira impustüt marcant aint las vettas plü otas. In tudas-ch nus dschains “ein (Höhen)rücken”. Forsa il pled meteorologic güst füss „ün döss“. Il cuntrari es tenor il pledari grond “ün foss“ u alura üna “situaziun atmosferica da foss” (in tuda-sch „ein Trog“, „eine Troglage“).
Repartiziun da la pressiun in differentas otezzas (a schnestra sün ca. 5700 meters, a dretta sün ca. 1500 meters).
Retrospectiva dals urizis her zievamezdi
La carta muossa il totel da las precipitaziuns da lündeschdi a las dudesch fin hoz, dudesch. Bgeras regiuns sun restos displaschaivelmaing süts. Lung ils Prealps centrels e da l’ost, üna lingia da convergenza d’eira respunsabel per repetidas razzedas e temporels. Cun precipitaziuns intourn 20 e local 50 mm, quists plövgias sun ün prüm (pitschen) pass cunter la süttina actuela. Da pü precipitaziun es aspetteda duraunt ils prossems dis!
Hoz mardi: Per granda part sulagliv e chod
Insembel cun quista zona da pressiun ota ed il curraint da südvest l’ajer s’ho süjanto svelt e marcant. Pervi da que già la not passaiva quasi in tuot ils regiuns da la Svizra cun ün tschêl serain. Be local s’haun furmo vels da tschiera, scu per exaimpel al nord da’l Lej Bodan (Lej da Constanza) u aint l’Engadina. Otramaing l’ura d’eira tuot la bunura splenduraint.
Tschiera da bunura aint l’Engadin’Ota. Vista dal Piz Nair in direcziun süd. A l’orizont da la vart dretta nus vzains ün nüvla dal tip „cumulonimbus“, ün relict d’ün temporel chi s’ho s-chargio aint la bunura bod al nordvest da Piacenza (ca. 160 km als süd da’l Piz Nair!).